Cầu thang trông như thứ đơn giản nhất trong một căn nhà — một dãy bậc từ tầng này lên tầng kia — cho tới khi bạn bắt đầu đo. Sai chiều cao bậc vài milimét là cầu thang trượt nghiệm thu hoặc đi thấy hụt chân. Cắt sai cốn thang là bỏ phí luôn một cây gỗ chịu lực dài 4 mét. Máy tính cầu thang Chippy Tools tính giúp bạn theo hệ mét hoặc hệ Anh, tôn trọng giới hạn chiều cao bậc tối đa và tối thiểu tại khu vực của bạn, rồi trả về chiều dài cốn thang, chiều rộng mặt bậc, chiều dài chân thang và số bậc cho mọi vế thang thẳng, từ bậc sân vườn 600mm cho tới thang thông tầng cao 3 mét.
Máy tính cầu thang làm được gì
Máy tính cầu thang Chippy Tools chỉ cần một số đo bắt buộc — tổng chiều cao (khoảng cách đứng từ mặt sàn hoàn thiện tầng dưới lên mặt sàn hoàn thiện tầng trên) — và trả về số bậc, chiều cao bậc thực tế, chiều rộng mặt bậc, tổng chiều dài chân thang và chiều dài cốn thang. Các thông số tuỳ chọn cho phép bạn đặt chiều cao bậc mong muốn, chiều cao bậc tối đa, chiều cao bậc tối thiểu và mặt bậc mong muốn để khớp với quy chuẩn địa phương hoặc thói quen của bạn. Ứng dụng chạy ngay trên máy iOS và Android, không cần internet, nên phép tính vẫn dùng được ở mọi công trường dù có sóng hay không.
Cũng máy tính đó xử lý được thang trong nhà, thang deck, bậc sân vườn, thang tầng hầm và vế dưới của cầu thang gấp khúc. Với bố trí phức tạp hơn — chiếu nghỉ, thang gấp khúc, bậc quạt — hãy tính từng vế thẳng riêng biệt theo tổng chiều cao của vế đó.
Cấu tạo cầu thang: chiều cao bậc, mặt bậc và cốn thang
Một vế thang thẳng về bản chất là một tam giác vuông. Cạnh đứng là tổng chiều cao (từ sàn lên sàn). Cạnh ngang là tổng chiều dài ngang hay chiều dài chân thang. Cạnh huyền là cốn thang — thanh gỗ chịu lực để mặt bậc và cổ bậc bắt vào. Bên trong tam giác đó, hình dáng cầu thang chính là đường răng cưa quen thuộc gồm mặt bậc nằm ngang và cổ bậc dựng đứng.
Trong hình vẽ: (1) tổng chiều cao, (2) tổng chiều dài ngang, (3) cốn thang, (4) chiều cao một bậc, (5) chiều rộng mặt bậc.
Một chiều cao bậc là khoảng cách đứng giữa hai mặt bậc liền nhau. Một mặt bậc là chiều sâu nằm ngang của một bậc (đôi khi gọi là bước ngang của một bậc, khác với tổng chiều dài ngang). Ván mặt bậc là tấm ván bạn giẫm lên — chiều sâu thực tế của nó thường lớn hơn một chút để chừa phần mũi bậc nhô ra phía trước. Cổ bậc là tấm ván đứng giữa hai mặt bậc (thang hở cổ bậc thì bỏ tấm này).
Số chiều cao bậc luôn nhiều hơn số mặt bậc đúng một. Ở đỉnh vế thang không có mặt bậc vì bạn bước thẳng lên sàn tầng trên. Vậy nên cầu thang 14 bậc cao sẽ có 13 mặt bậc.
Cách tính chiều cao bậc và bước ngang
Trình tự tính cầu thang rất rõ ràng:
- Đo tổng chiều cao — khoảng cách đứng từ sàn lên sàn. Đây là số liệu duy nhất mà máy tính Chippy Tools bắt buộc phải có.
- Chọn chiều cao bậc mong muốn — nhà ở thường là 180mm (7-3/32 inch), nằm giữa giới hạn tối thiểu và tối đa tại địa phương bạn.
- Lấy tổng chiều cao ÷ chiều cao bậc mong muốn — làm tròn về số nguyên gần nhất để ra số bậc.
- Tính ngược chiều cao bậc thực tế — tổng chiều cao ÷ số bậc cho ra chiều cao thực tế của mỗi bậc.
- Kiểm tra chiều cao bậc có nằm trong khoảng cho phép của quy chuẩn — nếu không, thêm hoặc bớt một bậc rồi tính lại.
Lấy ví dụ thực tế với tổng chiều cao sàn-sàn 2.700mm. Chiều cao bậc mong muốn 180mm: 2700 ÷ 180 = 15. Làm tròn 15. Tính ngược: 2700 ÷ 15 = 180mm chẵn — quá đẹp. Cầu thang cần 15 bậc cao (15 cổ bậc) và do đó 14 mặt bậc. Chọn mặt bậc 250mm sẽ cho chiều dài chân thang là 14 × 250 = 3.500mm chiều dài nằm ngang. Máy tính Chippy Tools xử lý đúng phần hình học này để bạn khỏi phải đứng ở công trường mà cãi nhau xem đo mặt bậc từ mép nào tới mép nào.
Cách tính chiều dài cốn thang
Chiều dài cốn thang là khoảng cách chéo từ nhát cắt dưới cùng của bậc thấp nhất lên tới nhát cắt trên cùng ở mép sàn trên. Vì thang thẳng tạo thành một tam giác vuông nên chiều dài cốn chính là cạnh huyền: cốn = √(tổng chiều cao² + tổng chiều dài ngang²).
Với ví dụ 2.700mm × 3.500mm ở trên, chiều dài cốn là √(2700² + 3500²) = √(7.290.000 + 12.250.000) = √19.540.000 ≈ 4.420mm. Theo hệ Anh: chiều cao 9 feet và chiều dài ngang 11,5 feet cho ra √(81 + 132,25) ≈ √213,25 ≈ cốn dài 14 feet 7 inch. Hãy làm tròn lên theo chiều dài cây gỗ tiêu chuẩn (4,8m hoặc 16 feet) khi đặt hàng, vì mỗi đầu sẽ mất vài xăng-ti-mét do cắt.
Máy tính cầu thang Chippy Tools trả thẳng chiều dài cốn để bạn báo giá vật tư trước khi hạ cưa. Nếu bạn dùng cốn LVL hay gỗ ghép thay cho gỗ đặc, chiều dài vẫn thế; chỉ cần hỏi nhà cung cấp về chiều dài cây tiêu chuẩn trước khi chốt kích thước cầu thang.
Tính cầu thang cho sàn deck
Thang deck dùng đúng phép tính như thang trong nhà, chỉ thêm một lưu ý: bậc dưới cùng thường đáp xuống tấm bê tông hoặc gạch lát chứ không phải sàn hoàn thiện. Hãy đo tổng chiều cao từ mặt trên của sàn deck xuống mặt trên của tấm lát dưới cùng (hoặc cao độ nền hoàn thiện nếu bạn bước thẳng xuống đất đầm hoặc lớp sỏi).
Một sàn deck cao 600mm thường cần 3 bậc, mỗi bậc 200mm — bậc dưới cùng đáp lên tấm lát 600×900 ở cao độ nền, rồi bạn bước ba bậc 200mm lên mặt deck. Sàn deck cao 1.200mm cần 6–7 bậc, và ở độ cao đó hầu hết quy chuẩn đều bắt buộc phải có tay vịn. Máy tính cầu thang Chippy Tools xử lý trực tiếp hình học thang deck — nhập tổng chiều cao, ứng dụng trả về số bậc, chiều rộng mặt bậc và chiều dài cốn tương ứng.
Với thang deck, có hai điểm quan trọng: (1) Chân mỗi cốn thang phải kê lên bề mặt không mục, thường là tấm bê tông hoặc bát thép mạ kẽm; tuyệt đối đừng chôn cốn thang xuống đất. (2) Đầu trên mỗi cốn liên kết với dầm biên của sàn deck bằng bát treo hoặc thanh đỡ khoét mộng — hãy xác nhận kiểu liên kết với quy chuẩn địa phương trước khi cắt.
Cầu thang có chiếu nghỉ
Chiếu nghỉ chia một vế thẳng thành hai vế ngắn nối nhau bằng một mặt bằng phẳng. Một số nơi bắt buộc phải có chiếu nghỉ khi tổng chiều cao vượt ngưỡng nhất định (thường là 3,6m theo NCC của Úc, hoặc 12 cổ bậc theo IRC của Mỹ). Chiếu nghỉ cũng hữu ích khi cần đổi hướng 90° hoặc 180° trong lồng thang chật.
Để tính cầu thang có chiếu nghỉ, hãy coi nó là hai vế riêng biệt và tính từng vế độc lập. Tổng chiều cao của vế trên là khoảng cách từ chiếu nghỉ lên sàn trên; tổng chiều cao của vế dưới là khoảng cách từ sàn dưới lên chiếu nghỉ. Hai cốn thang được tính riêng và gác lên kết cấu đỡ chiếu nghỉ. Bản thân chiếu nghỉ cộng thêm chiều sâu nằm ngang vào tổng chiều dài ngang — thường là 900mm đến 1200mm cộng vào tổng các mặt bậc.
Hãy chạy máy tính cầu thang Chippy Tools hai lần — mỗi vế một lần — để có hai chiều dài cốn và hai bảng chiều cao bậc/mặt bậc. Cộng thêm chiều sâu chiếu nghỉ bằng tay vào tổng chiều dài ngang khi tính diện tích sàn chiếm chỗ.
Quy chuẩn xây dựng về chiều cao bậc và mặt bậc
Quy chuẩn cầu thang khác nhau khá nhiều tuỳ khu vực — luôn xác nhận với cơ quan quản lý xây dựng địa phương trước khi thi công. Một số giới hạn phổ biến:
Úc (NCC Volume Two) — chiều cao bậc tối đa 190mm, tối thiểu 115mm, mặt bậc tối thiểu 240mm, mặt bậc tối đa 355mm. Quy tắc 2R + G (hai lần chiều cao bậc cộng mặt bậc) phải nằm trong khoảng 550mm đến 700mm.
Anh (Approved Document K) — thang nhà riêng: chiều cao bậc tối đa 220mm, mặt bậc tối thiểu 220mm. Góc dốc không vượt quá 42°. Thang chung trong chung cư có giới hạn riêng, chặt hơn.
Mỹ (IRC) — chiều cao bậc tối đa 7-3/4 inch (≈ 197mm), mặt bậc tối thiểu 10 inch (≈ 254mm). Chênh lệch giữa hai bậc liền kề không quá 3/8 inch (≈ 9,5mm).
New Zealand (NZBC D1) — chiều cao bậc tối đa 190mm, mặt bậc tối thiểu 280mm với thang nhà riêng.
Máy tính cầu thang Chippy Tools cho phép bạn thay đổi giới hạn chiều cao bậc tối đa/tối thiểu mặc định để kết quả tuân theo đúng quy chuẩn áp dụng cho công trình. Nếu chưa chắc áp dụng giới hạn nào, hãy chọn cái chặt nhất trong số: quy chuẩn địa phương, AS 1657 (công nghiệp), hoặc thông số của nhà sản xuất cấu kiện thang đúc sẵn.
Đơn vị hệ Anh và hệ mét
Chippy Tools nhận milimét, xăng-ti-mét, mét, feet, inch, hoặc feet kèm inch theo bất kỳ cách kết hợp nào. Bạn có thể nhập tổng chiều cao theo inch và mặt bậc mong muốn theo milimét trong cùng một phép tính — ứng dụng tự quy đổi bên trong. Điều này rất tiện khi mua gỗ từ nhà cung cấp dùng hệ mét ở một nước vẫn đo chiều cao tầng bằng feet và inch (Canada, một phần vùng Caribbean, v.v.).
Giá trị mặc định của chiều cao bậc và mặt bậc theo thói quen Úc (180mm và 250mm), nhưng mọi ô nhập đều cho phép đặt giá trị riêng, nên bạn có thể đặt theo IRC của Mỹ (7 inch / 11 inch), theo Anh (190mm / 240mm), hoặc theo bộ số bạn quen dùng, đặt một lần rồi dùng lại cho mọi công trình.
Vì sao nên dùng máy tính cầu thang trên điện thoại
Ứng dụng Chippy Tools làm ra cho thợ cần tính toán ngay tại công trường mà không có internet. Máy tính cầu thang nằm chung ứng dụng với Máy tính sàn gỗ deck, Máy tính khoảng cách con tiện và Máy tính độ dốc mái — tính sàn deck, bậc thang deck, lan can deck và độ dốc mái hiên trong cùng một mạch làm việc mà không phải nhập lại số đo.
Máy tính cầu thang trên web thì chịu chết ở tầng hầm không sóng hay công trường mới ở xa nơi 4G chập chờn. Máy tính Chippy Tools chạy ngay trên điện thoại hoặc máy tính bảng — chưa tới một giây là có kết quả trên màn hình. Chuyển qua lại giữa hệ mét và hệ Anh mà không phải khởi động lại, lưu sẵn các bộ thông số chiều cao bậc/mặt bậc bạn hay dùng, và mở thẳng máy tính từ widget trên màn hình chính khi khách hỏi giá nhanh lúc đang khảo sát.
Các máy tính liên quan
- Máy tính sàn gỗ deck — tính ván sàn, dầm sàn và dầm chính khi cầu thang đấu nối vào sàn deck
- Máy tính khoảng cách con tiện — cho lan can tay vịn cầu thang đi kèm
- Máy tính độ dốc mái — cho mái hiên, mái đua và độ dốc mái, cùng dùng phép tính cao trên ngang
- Máy tính tam giác — cho mọi bài toán tam giác vuông khi bạn chỉ cần nhanh chiều dài cốn mà không cần chạy hết quy trình tính thang
